Phóng sự của CCTV tại Trung Quốc đã bóc trần 3 phân khúc “thượng – trung – hạ nguồn” của đường dây tội phạm này, cho thấy một sự thật phũ phàng: Công nghệ đang bị biến tướng thành công cụ bắt nạt kỹ thuật số tàn nhẫn nhất.
1. Thượng nguồn: “Săn” dữ liệu gương mặt từ mạng xã hội
Nguồn nguyên liệu đầu vào chính là gương mặt của người bình thường, đặc biệt là phụ nữ. Kẻ xấu thu thập ảnh thông qua:
Tấn công tài khoản cá nhân: Hack Facebook, Instagram để lấy kho ảnh riêng tư.
Quét dữ liệu công khai: Thu thập hàng loạt ảnh sống ảo, ảnh thẻ, ảnh đời thường được đăng tải công khai.
Làm giả hình ảnh: Thậm chí sử dụng AI để “xào nấu” các bức ảnh có sẵn thành những dữ liệu gương mặt mới phục vụ mục đích xấu.
Ảnh minh họa
2. Trung nguồn: “Xưởng đúc” Deepfake và sự cố phim ngắn “Hoa Tâm Trâm”
Tại đây, các tay chơi công nghệ sẽ sử dụng mã nguồn mở hoặc các công cụ Deepfake đã chỉnh sửa để thực hiện hành vi “đánh cắp gương mặt”.
Mới đây, nền tảng chiếu phim tại Trung Quốc đã phải ra thông báo khẩn hạ kệ bộ phim ngắn “Hoa Tâm Trâm”. Lý do chấn động: Đoàn phim bị cáo buộc sử dụng công nghệ AI để “mượn” gương mặt của một người dùng mạng mà không xin phép, gán vào nhân vật phản diện trong phim. Điều này cho thấy vấn nạn “đạo mặt” đã len lỏi cả vào ngành sản xuất phim ảnh chính thống, biến AI thành công cụ bắt nạt kỹ thuật số (Digital Bullying) cực kỳ nguy hiểm.
3. Hạ nguồn: “Chợ đen” và hệ thống phân phối tinh vi
Sau khi “ra lò”, các sản phẩm này được tiêu thụ qua các kênh:
Hội nhóm trá hình: Núp bóng dưới các cộng đồng “Giao lưu hội họa AI” hoặc “Vẽ tranh AI”.
Ứng dụng nhắn tin bảo mật: Sử dụng các app mã hóa quốc tế để giao dịch, tránh sự truy quét của cơ quan chức năng.
Mô hình kinh doanh đa dạng: Từ bán lẻ theo yêu cầu (Custom), bán buôn (Wholesale) cho đến thu phí thành viên (Membership) để xem kho nội dung độc quyền.
Đáng lo ngại hơn, thuật toán gợi ý của các mạng xã hội vô tình trở thành “trợ thủ” đắt lực, đẩy các nội dung này đến đúng tệp khách hàng, tạo thành một vòng lặp tội phạm khó lòng phá vỡ.
