Cờ vua – một trong những trò chơi tư duy lâu đời nhất hành tinh – vừa bước sang trang mới khi lần đầu tham gia Esports World Cup. Với tổng giải thưởng lên đến 1,5 triệu USD, giải đấu năm 2025 đánh dấu sự giao thoa ngày càng rõ giữa cờ vua cổ điển và thế giới thể thao điện tử hiện đại.
Chia sẻ với CNN trước thềm giải đấu, đại kiện tướng người Na Uy Magnus Carlsen – nhà vô địch thế giới 5 lần – cho rằng sự kết hợp này là bước tiến tự nhiên của môn thể thao trí tuệ có tuổi đời hàng thế kỷ.
“Tôi nghĩ đây là một khoảnh khắc rất lớn đối với cờ vua,” Carlsen nói. “Trong vài năm gần đây, cờ vua ngày càng dịch chuyển lên môi trường trực tuyến, đặc biệt là trong giai đoạn đại dịch khi các giải đấu trực tiếp không thể tổ chức.”
Xu hướng mới của cờ vua
Sự bùng nổ trở lại của cờ vua trong những năm gần đây đã được ghi nhận rộng rãi. Một phần đến từ việc các nền tảng online phát triển mạnh trong thời kỳ COVID-19, và một phần nhờ sức hút từ văn hóa đại chúng, đặc biệt là series đình đám của Netflix The Queen’s Gambit.
Sau quãng thời gian đó, cờ vua nhanh chóng tăng tốc trên các nền tảng số và nay chính thức góp mặt tại Esports World Cup – giải đấu game quy mô lớn được tổ chức tại Riyadh, Ả Rập Xê-út.
Giải đấu này ra mắt lần đầu vào năm 2024 và nhanh chóng trở thành sự kiện Esports toàn cầu, quy tụ các đội tuyển chuyên nghiệp, nhà phát hành game và người hâm mộ trong chuỗi sự kiện kéo dài tám tuần.
Khi các đội Esports săn đón kỳ thủ
Việc cờ vua gia nhập Esports World Cup cũng kéo theo một xu hướng mới: các tổ chức Esports bắt đầu ký hợp đồng với những kỳ thủ hàng đầu thế giới.
Một trong những vụ chuyển nhượng đáng chú ý nhất đến từ Team Liquid – tập đoàn Esports hàng đầu thế giới – khi chiêu mộ Magnus Carlsen, người đang nắm giữ ngôi số một thế giới và được nhiều người xem là kỳ thủ vĩ đại nhất mọi thời đại.
Carlsen cũng đảm nhận vai trò đại sứ cho Esports World Cup.
“Các giải đấu online ngày càng lớn mạnh, và tôi nhận thấy xuất hiện tại các sự kiện kết hợp online với offline như vậy là bước phát triển tiếp theo của cờ vua,” anh chia sẻ.
Cờ vua tốc độ cao dành cho khán giả Esports
Dù nhiều kỳ thủ vẫn mong muốn bảo tồn hình thức cờ vua trên bàn cờ truyền thống, sự phát triển của nền tảng trực tuyến đã thúc đẩy nhiều thay đổi về định dạng thi đấu.
Đối với Esports World Cup, ban tổ chức đã giới thiệu định dạng 10+0 – mỗi kỳ thủ có 10 phút cho toàn bộ ván đấu và không có thêm thời gian.
Nhịp độ nhanh này làm các ván cờ căng thẳng hơn, đồng thời làm tăng nguy cơ mắc sai lầm khi các kỳ thủ phải đua với thời gian.
Dù khá khác biệt so với cờ vua cổ điển, Carlsen cho rằng định dạng này lại rất phù hợp với kỷ nguyên số.
“Điều thú vị là cờ vua vừa là một trò chơi cổ xưa, vừa mang tính analog,” anh nói. “Nhưng đồng thời nó như được sinh ra cho kỷ nguyên kỹ thuật số vì rất dễ chuyển sang nền tảng trực tuyến.”
Theo Carlsen, phần lớn thời gian luyện tập của anh hiện nay diễn ra trên màn hình – từ điện thoại, máy tính đến máy tính bảng.
“Thậm chí thỉnh thoảng khi đến các giải đấu thực tế, tôi cảm thấy bàn cờ vật lý có vẻ lạ lẫm vì mình đã quen nhìn mọi thứ trên màn hình.”
Thế hệ khán giả mới
Dù FIDE vẫn được xem là cơ quan quản lý chính của cờ vua truyền thống, tổ chức này cũng bày tỏ sự ủng hộ với sự phát triển của cờ vua trong hệ sinh thái Esports.
Theo CEO Emil Sutovsky, FIDE đã tham gia các cuộc thảo luận với ban tổ chức Esports World Cup ngay từ đầu, trước khi Chess.com trở thành đối tác chính để tổ chức các trận đấu.
Trong những năm gần đây, Chess.com được xem là một trong những động lực lớn nhất thúc đẩy cờ vua online, cho phép người chơi ở bất kỳ nơi đâu trên thế giới luyện tập và thi đấu chỉ với kết nối internet.
Carlsen cho rằng chính các nền tảng số đã mở ra một thế hệ khán giả hoàn toàn mới cho cờ vua.
“Thật tuyệt khi chúng ta đang sống ở thời đại số, nơi thông tin dễ dàng tiếp cận,” anh nói.
“Các engine phân tích giúp người xem hiểu ván cờ đang diễn ra như thế nào. Điều đó khiến cờ vua bớt ‘bí ẩn’ hơn và dễ tiếp cận hơn với người hâm mộ.”
Những công cụ này cũng giúp người chơi cải thiện kỹ năng nhanh hơn – đặc biệt là thế hệ trẻ.
“Ngày nay trẻ em ngày càng chơi rất mạnh ở độ tuổi sớm. Các kỳ thủ trẻ đạt danh hiệu đại kiện tướng ngày càng sớm hơn, và người xem cũng trẻ hơn, số hóa hơn. Đây thực sự là thời điểm rất thú vị cho cờ vua.”
