Cứ đúng 23h, T.L (20 tuổi, sinh viên tại TP.HCM) lại bắt đầu nằm cuộn tròn trên giường và lướt điện thoại. Thứ giữ chân cô gái trẻ không phải là những bộ phim điện ảnh đoạt giải hay series dài tập trên Netflix, mà là những đoạn phim ngắn dọc dài chưa đầy 3 phút với mô-típ “tổng tài bá đạo” hay “vợ cũ trả thù”.
Dù đôi khi kịch bản đầy rẫy hạt sạn, thoại lệch cả khẩu hình, T.L vẫn kiên nhẫn xem hết tập này đến tập khác. “Ngày học mệt quá, em không còn sức xem phim nghiêm túc. Những kịch bản vô lý này đôi khi lại giúp em quên mệt mỏi”, L. chia sẻ.
Ngay cả những người đi làm như N.T (26 tuổi, nhân viên văn phòng) cũng thú nhận bản thân là “tín đồ” của dòng phim này. Với N.T, phim ngắn giống như loại “trà sữa tâm hồn” – biết là vô bổ nhưng không thể bỏ. “Mỗi lần làm việc căng thẳng, tôi lại tìm đến những tình tiết ngớ ngẩn, phi lý ấy để bật cười. Nó giống như lối thoát tạm thời khỏi áp lực thực tại”, anh nói.
Sự cộng hưởng giữa tâm lý cần giải tỏa của người trẻ và sự đổ bộ của các nền tảng video ngắn tạo nên thị trường phim ngôn tình ‘tổng tài’ đầy sôi động nhưng cũng không ít mặt trái.
Câu chuyện của T.L và N.T không phải là cá biệt. Tại Việt Nam, xu hướng phim ngắn “tổng tài”, “mẹ chồng nàng dâu” hay “ngoại tình” đang xuất hiện dày đặc, bao vây người dùng trên mọi nền tảng từ TikTok, Facebook đến YouTube.
Không chỉ những người chủ động tìm kiếm, nhiều khán giả cho biết họ bị “bao vây” bởi thể loại nội dung này thụ động. Chỉ cần một chiếc smartphone, người xem có thể bắt gặp âm thanh quen thuộc của những màn đánh ghen, giải cứu hào môn ở bất cứ đâu, từ quán cà phê, phòng gym cho đến thang máy công sở.
Dù bị gán mác là “mì ăn liền” với kịch bản đầy rẫy sạn logic, những bộ phim ngắn mang mô-típ “tổng tài bá đạo” hay “ngoại tình” vẫn khuynh đảo mạng xã hội, thu hút hàng triệu lượt xem.
Điều gì khiến giới trẻ sẵn sàng bỏ hàng giờ đồng hồ để chìm đắm vào những câu chuyện phi thực tế này?
Làn sóng phim ngôn tình “tổng tài” đang nở rộ tại Việt Nam.
Phim ngắn ngôn tình vốn chiếm ngôi vương tại Trung Quốc từ lâu. Thể loại này được xem là bệ phóng cho nhiều ngôi sao thần tượng ở xứ tỷ dân nhờ lượng khán giả trung thành khổng lồ. Các tác phẩm thường xoay quanh những câu chuyện tình yêu màu hồng, có phần phi thực tế tại giới hào môn, mang đậm màu sắc cổ tích như anh hùng cứu mỹ nhân hay những cuộc gặp gỡ định mệnh.
Ngoài ra, phim “tổng tài” cũng tạo ra những nhân vật với phong cách, thái độ ứng xử “bá đạo” của kẻ có quyền, coi thường người nghèo, người lao động trong xã hội. Những hình ảnh “tổng tài” sẵn sàng hành hung hay hạ nhục người khác “thấm” vào người trẻ nghiện phim.
Điểm đặc trưng của dòng phim này là tập trung nhồi nhét tình tiết mâu thuẫn, cãi vã liên tục trong thời lượng cực ngắn (từ 5 đến 10 phút mỗi tập). Chính vì nhịp độ dồn dập, nội dung phim thường thiếu chiều sâu, lạm dụng drama và phi thực tế, nên phim vẫn dễ dàng bỏ túi hàng triệu lượt xem và lan truyền với tốc độ chóng mặt, được giới trẻ ví như một loại “thức ăn nhanh” của ngành giải trí.
Vì sao phim “tổng tài” gây nghiện?
Chia sẻ với PV Báo Điện tử VTC News, chuyên gia truyền thông Nguyễn Triệu Thanh Tâm cho hay hiện tượng trên không chỉ dừng lại ở một xu hướng giải trí đơn thuần mà phản ánh rõ nét cách công chúng đang “tiêu thụ cảm xúc”. Dòng phim dọc (vertical drama) này vốn xuất phát từ Trung Quốc, nay đã lan rộng sang cả Hàn Quốc, Mỹ và Việt Nam.
Thể loại phim ngắn tràn lan trên mạng xã hội, hút hàng triệu lượt xem.
Theo chuyên gia, có 3 lý do cốt lõi khiến giới trẻ mê mệt thể loại phim ngắn này. Đầu tiên, dạng phim ngắn tác động kích hoạt cảm xúc tức thì. Những câu chuyện phản bội, trả thù hay ghen tuông được xây dựng theo cấu trúc trực diện. Chúng tạo ra cảm giác căng thẳng ngay lập tức, đánh trúng tâm lý tò mò muốn biết điều gì sẽ xảy ra tiếp theo trong vài chục giây đầu tiên.
Thứ hai, người xem được đáp ứng nhu cầu “đặc biệt”. Theo chuyên gia, trong xã hội cạnh tranh khốc liệt, người trẻ có nhu cầu được nhìn nhận. Khi xem cảnh một nhân vật được tổng tài ưu tiên tuyệt đối hay bảo vệ giữa đám đông, khán giả dễ dàng đặt mình vào vị trí đó. Họ không tin câu chuyện là thật, nhưng họ cần “trải nghiệm thay thế” cảm giác chiến thắng và lấy lại giá trị bản thân.
Ngoài ra, bù đắp sự cô đơn cũng là điều thể loại phim ngắn này mang lại. “Sự bùng nổ của dòng phim này là dấu hiệu của sự cô đơn trong xã hội hiện đại. Con người có nhiều kết nối mạng nhưng lại thiếu sự đồng cảm thực sự. Khi không tìm được sự đồng điệu ngoài đời, họ tìm đến những kịch bản tình cảm cực đoan”, chuyên gia nói.
Tuy nhiên, chuyên gia cũng đưa ra cảnh báo về hệ lụy lâu dài. Theo đó, truyền thông tác động ở “chuẩn cảm xúc”, dần định hình cho người xem cảm giác điều gì là bình thường trong một mối quan hệ.
“Khi liên tục tiếp xúc với các câu chuyện tình yêu gắn liền với phản bội, kiểm soát và trả đũa, người trẻ dễ hình dung tình yêu vốn là trạng thái bất an kéo dài. Lâu dần, điều này có thể khiến họ bước vào các mối quan hệ với tâm thế phòng thủ, ngại cam kết và mất niềm tin vào sự ổn định của hôn nhân” , chuyên gia Thanh Tâm nhận định.
Dưới góc độ công nghiệp, nhà sản xuất phim Cao Tùng cho rằng thể loại phim ngắn gây sốt vì phù hợp với hành vi thời đại số. Theo anh, phim ngắn bùng nổ vì nó khớp hoàn toàn với nhịp sống và thói quen tiêu thụ nội dung trên thiết bị di động. Khán giả xem nhanh trong những khoảng thời gian rời rạc. Thời lượng trung bình được tối ưu hóa chỉ từ vài phút mỗi tập. Do đó, nhịp phim buộc phải đẩy nhanh (giống phong cách review phim) và chỉ tập trung vào các mốc drama chính thay vì đi sâu vào diễn xuất nghệ thuật.
Tuy nhiên theo anh, sự tò mò có thể kéo khán giả đến, nhưng chỉ có nội dung tử tế mới giữ được họ ở lại lâu dài.
“Chiêu trò chỉ tác dụng câu view nhất thời. Bất kỳ hệ sinh thái nội dung nào, dù là web drama hay phim ngắn dọc, nếu muốn có doanh thu bền vững cuối cùng vẫn phải dựa vào chất lượng kể chuyện. Theo thời gian, thị trường đủ lớn sẽ tự động sàng lọc những sản phẩm kém chất lượng” , anh nói thêm.
