Lọ Lem và tranh cãi “sinh ra từ vạch đích”
Dù đã có những ồn ào từ thời điểm mới lên sóng, phát biểu của Lọ Lem (Mai Thảo Linh) – con gái MC Quyền Linh – một lần nữa trở thành tâm điểm tranh luận trên Threads. Một bài viết liên quan thu hút gần 850.000 lượt tiếp cận, cùng hàng nghìn bình luận trái chiều, xoay quanh câu hỏi rằng nỗ lực cá nhân có còn ý nghĩa khi xuất phát điểm đã vượt xa phần đông.
Nhiều ý kiến bày tỏ sự hoài nghi. Cư dân mạng cho rằng những thành tích như tham gia quảng cáo từ nhỏ, bán tranh từ năm 10 tuổi hay theo học môi trường quốc tế của Lọ Lem đều gắn liền với điều kiện gia đình và danh tiếng sẵn có của MC Quyền Linh. Nỗ lực của người có nền tảng thuận lợi khó có thể đặt ngang với những người phải tự thân vượt qua thiếu thốn.
Một số khán giả chỉ ra những bài thuyết trình truyền cảm hứng kiểu TEDx từ người trẻ trong hoàn cảnh như vậy thiếu trải nghiệm thực tế. “Nếu không có nguồn lực tài chính, định hướng từ gia đình và sự hỗ trợ truyền thông, liệu những thành tựu ấy có thể đạt được”, một tài khoản nói.
Trái lại, không ít người lên tiếng bảo vệ. Họ cho rằng việc phủ nhận hoàn toàn nỗ lực cá nhân chỉ vì xuất phát điểm là cách nhìn phiến diện. “Sinh ra trong đủ đầy không đồng nghĩa với việc không cần cố gắng. Thực tế cũng có nhiều trường hợp con cái gia đình nổi tiếng nhưng không đạt được thành tựu đáng kể”, “Với người ngoài, đó là vạch đích, nhưng với người trong cuộc, đó đơn giản là vạch xuất phát. Mỗi cá nhân lớn lên trong bối cảnh khác nhau, nên tiêu chuẩn đánh giá cũng không thể giống nhau. Nếu những người thiếu thốn buộc phải nỗ lực để vươn lên, những người đủ đầy nhưng vẫn chọn cố gắng cũng là điều đáng ghi nhận”… các ý kiến để lại.
“Nepo baby” và cách đối mặt với dư luận
Khái niệm “nepo baby” (viết tắt của “nepotism baby”) – chỉ những người thừa hưởng lợi thế từ gia đình có danh tiếng, bùng nổ từ năm 2022. Câu chuyện bắt đầu khi một người dùng mạng xã hội phát hiện Maude Apatow, diễn viên trong sê-ri Euphoria , là con của Leslie Mann và Judd Apatow. Làn sóng “truy gia phả” từ đó lan rộng, kéo theo hàng loạt tranh luận về tính công bằng trong ngành giải trí.
Trong tình hình đó, mỗi “nepo baby” chọn một cách phản ứng khác nhau.
Diễn viên Maya Hawke – con gái của Ethan Hawke và Uma Thurman – được nhận xét không ngại ngần khi đề cập đến vấn đề “sinh ra từ vạch đích”. Nổi tiếng qua Stranger Things , cô công khai thừa nhận lợi thế của mình và chấp nhận những lời trêu chọc từ công chúng. Hawke cho rằng việc ý thức được mình có lợi thế không nhằm hạ thấp bản thân, mà giúp nhìn rõ mình đang đứng ở đâu trong một hệ thống còn nhiều chênh lệch.
Diễn viên Maya Hawke và bố – tài tử Ethan Hawke.
“Có rất nhiều người xứng đáng có được cuộc sống này nhưng lại không có. Tôi chấp nhận việc mình không hoàn toàn xứng đáng nhưng vẫn tiếp tục. Ở vị trí đặc biệt này, việc bị trêu chọc cũng là điều bình thường, đó vẫn là điều may mắn rồi”, nữ diễn viên chia sẻ.
Khi nhận giải tại giải thưởng năm 2013, trong bài phát biểu của mình, Angelina Jolie tự nhận là bản thân may mắn. Trên thế giới có khi cũng có người năng lực tương đương nhưng xuất phát điểm không bằng nên cô được đứng đây.
Kendall Jenner nhiều lần tìm cách tách mình khỏi cái mác “nepo baby”, dù đã là một trong những siêu mẫu nổi tiếng nhất thế giới. Cô thừa nhận bản thân “rất may mắn”, nhưng cũng cho rằng con đường của mình “khó khăn hơn nhiều người nghĩ”. Không ít ý kiến cho rằng những bước đi đầu tiên của cô có sự hỗ trợ từ mẹ là Kris Jenner. Bà giúp cô tiếp cận công ty quản lý từ khi còn ở tuổi thiếu niên.
Trong khi đó, Hailey Bieber chọn cách đối diện trực diện với tranh cãi. Cô từng mặc áo in dòng chữ “nepo baby”, biến định kiến thành một phần hình ảnh cá nhân. Là con gái của Stephen Baldwin và vợ của Justin Bieber, cô thậm chí bị gọi là “nepo baby kép”. Hailey vẫn nỗ lực xây dựng thương hiệu riêng trong lĩnh vực làm đẹp, nhằm khẳng định bản thân thoát khỏi cái bóng gia đình.
Với Lily-Rose Depp – con của Johnny Depp và Vanessa Paradis – áp lực mang tính đặc trưng từ gia đình. Cô thừa nhận rằng việc khẳng định bản thân trở nên khó khăn khi luôn bị nhìn nhận qua lăng kính của cha mẹ. Thay vì né tránh, Lily-Rose coi đó là động lực để chứng minh năng lực và giá trị riêng.
Một trường hợp khác là Drew Barrymore. Xuất thân từ một gia tộc điện ảnh lâu đời, cô không phủ nhận yếu tố “nepo baby”, nhưng nhấn mạnh điều quan trọng là cách mỗi người sử dụng lợi thế đó. Theo Barrymore, đặc quyền tồn tại ở mọi ngành nghề, điều cần thiết là cái nhìn cân bằng thay vì cực đoan, cay nghiệt.
