Gia đình Yip từng mơ ước được chuyển đến một ngôi nhà ở vùng quê, cả ba thế hệ cùng chung sống dưới một mái nhà, có vườn rau riêng và tránh xa những tòa nhà cao tầng san sát nhau của Hồng Kông (Trung Quốc). Một trận hỏa hoạn kinh hoàng, trận hỏa hoạn tồi tệ nhất ở Hồng Kông kể từ năm 1948, đã cướp đi tương lai đó của họ, chỉ còn lại đống đổ nát và những bức tường đen kịt.
“Bất cứ thứ gì chúng ta có thể cứu vớt được đều là một điều may mắn,” Yip Shun-Ting Carbon, 36 tuổi, người đã mất mẹ, Pak Shui-lin, trong vụ hỏa hoạn hồi tháng 11 năm ngoái khiến 168 người thiệt mạng tại một khu chung cư lớn đang được cải tạo, cho biết.
Tuần trước, Yip cùng vợ, anh trai và cha đã lập thành một nhóm nhỏ, đeo ba lô, mũ bảo hiểm và mặt nạ bảo hộ dày dặn, lần đầu tiên quay trở lại đống đổ nát của ngôi nhà gia đình họ tại khu Wang Fuk Court.
“Mỗi đêm trước khi đi ngủ, tôi đều tưởng tượng căn hộ giờ trông như thế nào,” Yip nói. “Tôi thấy những mảnh hình ảnh rời rạc về từng ô cửa sổ đang bốc cháy, rồi tôi tự hỏi tại sao điều này lại có thể xảy ra.”
Yip Shun-Ting Carbon và cha anh, Yip Ka-kui, đứng trước khu nhà Wang Fuk Court bị tàn phá bởi hỏa hoạn ở Hồng Kông. Cả hai đã sống hàng chục năm tại khu nhà này, nơi Yip lớn lên, gặp vợ và xây dựng cuộc sống; vụ hỏa hoạn kinh hoàng hồi tháng 11 năm ngoái đã cướp đi sinh mạng mẹ anh và phá hủy ngôi nhà của gia đình họ.
Chính quyền đã ấn định cho mỗi hộ gia đình một khung thời gian nghiêm ngặt là ba tiếng đồng hồ để cứu vớt những gì có thể từ nhà của họ, và thời gian bắt đầu tính từ khi họ bước vào. Yip mất vài phút để trấn tĩnh lại giữa nỗi đau buồn và sự tức giận trước khi bước vào khung cảnh hỗn loạn. Nhưng không gì có thể chuẩn bị cho anh ta trước cảnh tượng ở ngưỡng cửa đang mở toang, nơi mà trước đây là cửa chính của gia đình anh.
Mọi thứ đều phủ đầy muội than. Một số vật dụng đã tan chảy thành những đống nhựa cứng, không thể nhận ra nữa. Họ cẩn thận không làm bụi và các hạt kim loại bay lên, chúng lấp lánh dưới ánh đèn pin của họ.
Gia đình đã vạch ra một chiến lược để làm việc dưới áp lực thời gian. Họ chia căn hộ tầng 6 thành các khu vực, với một bản đồ trong đầu về vị trí của những vật có giá trị và những vật dụng mang ý nghĩa cá nhân. Đầu tiên: chiếc vòng tay và trâm cài pha lê mà mẹ anh tặng cho vợ anh, Karen.
Mẹ của Yip đã ở lại gõ cửa từng nhà hàng xóm, cứu sống được 4 người. Thi thể bà được tìm thấy bên trong căn hộ của mình, ở một khu nhà khác trong cùng khu chung cư.
Gia đình họ Yip (từ trái sang) – Lam Ka-Wan Karen, Yip Shun-Ting Carbon và người cha Yip Ka-kui cùng người anh trai Yip Shun Yin – đi bộ đến điểm đón xe buýt do chính quyền bố trí để trở về Tòa án Wang Fuk lấy đồ đạc.
Trong quá trình tìm kiếm, một khối pha lê in hình kỷ niệm chú chó cưng của họ, máy tính, bằng cấp và bộ sưu tập tượng Gundam suốt nhiều năm đều bị vứt vào túi và vài chiếc vali cháy xém. Gia đình này đã nhét cả thập kỷ cuộc đời mình vào những ngăn tủ xám xịt tại một kho chứa đồ nhỏ.
“Thật an ủi phần nào khi biết rằng chúng tôi đã tìm thấy tất cả những thứ mình thực sự trân trọng,” Yip nói, trong khi anh và vợ lau sạch muội than trên người nhau. Việc phân loại đồ đạc sẽ mất nhiều thời gian hơn, vì vậy họ đang làm từ từ.
Anh ấy nói rằng chuyến thăm hôm thứ Sáu (24/4) giống như một buổi diễn tập, khi gia đình chuẩn bị quay lại căn hộ của bố mẹ ở khu nhà kế bên chỉ vài ngày nữa, nơi các con trai lớn lên và nơi mẹ chúng qua đời.
Yip Shun-Ting Carbon và vợ, Karen tìm thấy chiếc nhẫn và vòng tay Swarovski – món quà từ người mẹ đã qua đời trong vụ hỏa hoạn – được tìm thấy trong căn hộ bị tàn phá của họ tại Wang Fuk Court.
“Tôi đã sống ở đây cả đời”
Yip và cha anh nằm trong số hàng nghìn người phải rời bỏ nhà cửa ở vùng ngoại ô phía đông bắc Tai Po.
Hồng Kông vẫn đang chấn động sau vụ hỏa hoạn và đang tìm kiếm câu trả lời về nguyên nhân gây ra thảm họa, điều không thể tưởng tượng nổi ở một trung tâm tài chính nổi tiếng với những tòa nhà chọc trời, sự an toàn và giàu có.
Gia đình họ Yip quay trở lại một kho chứa đồ nhỏ ở Tai Po để phân loại và dọn dẹp những đồ đạc được cứu vớt. Ảnh: Fung Hoi Kin/The Guardian
Ông Yip Ka-kui mang những bao đồ đạc còn sót lại từ căn hộ bị cháy rụi của con trai mình, Yip Shun-Ting Carbon, đến một kho chứa đồ nhỏ ở khu công nghiệp Tai Po gần đó.
Cư dân được dẫn trở lại các tòa nhà theo từng nhóm nhỏ, có một nhân viên xã hội và một sĩ quan cảnh sát đi kèm. Các tòa nhà cao 31 tầng, và chỉ có cầu thang bộ là có thể sử dụng được. Những cư dân lớn tuổi đi cùng với gậy và khung tập đi. Một người đàn ông đến với nạng và bó bột ở một chân.
Các tổ chức từ thiện, công ty vận chuyển và tình nguyện viên đã đề nghị giúp đỡ nhưng sau đó đã rút lui khi chính quyền công bố các hạn chế về việc ra vào. Ít nhất một căn hộ đã bị trộm đột nhập trong những tuần trước đó, gây thêm tổn thương cho cư dân vốn đã lo lắng về những tài sản ít ỏi mà họ còn lại. Các chuyến thăm căn hộ do chính quyền sắp xếp sẽ kéo dài trong hai tuần.
Yip lớn lên ở khu phố này sau khi cha mẹ anh chuyển đến Wang Fuk Court hơn hai thập kỷ trước. Chính tại đây, anh gặp Karen khi cả hai cùng làm tình nguyện viên cứu thương cho quận. Sau khi kết hôn, họ mua một căn hộ trong cùng khu chung cư vào năm 2021. Anh trai anh, vợ anh và các con của họ định cư ở một khu nhà ở khác cách đó không xa.
Các bức tường bên ngoài của khu nhà bị cháy xém và hư hại nặng nề, hầu hết các căn hộ chỉ còn lại khung cửa sổ trống rỗng.
Mẹ anh thường giúp trông nom các cháu vào buổi chiều. Còn bữa tối, Yip và vợ anh sẽ đến nhà bố mẹ hai lần một tuần, chỉ cách đó hai chuyến thang máy. Tản bộ dọc theo cửa sông gần nhà mang lại cảm giác bình yên, và làn gió đông chiều thổi từ cảng vào thật dễ chịu, Yip nhớ lại.
“Tôi đã sống ở đây cả đời,” Yip nói. “Thật khó để tìm được nơi nào khác có thể thay thế nơi tôi đã sống suốt 20, 30 năm qua.”
Sau vụ hỏa hoạn, Yip đã nghỉ việc. Anh nói: “Tôi không thể vừa lo việc gia đình vừa lo việc làm cùng một lúc”. Ban ngày, anh phải làm thủ tục xin trợ cấp và xử lý vô số giấy tờ. Anh và vợ đang ở nhờ căn hộ của anh trai cách đó khoảng 2km và ngủ trên chiếc giường đơn của cháu gái. 7 thành viên gia đình chen chúc trong căn hộ ba phòng ngủ.
Trong số những đồ đạc mà gia đình Yip cứu được có những tấm thẻ bài sưu tầm quý giá. Một số hộp bảo vệ đã bị chảy và biến dạng trong đám cháy, nhưng Yip vẫn ngạc nhiên rằng những người bạn đồng hành này – những người đã ở bên anh từ thời thơ ấu đến khi trưởng thành tại Wang Fuk Court – lại sống sót sau vụ hỏa hoạn kinh hoàng khiến 168 người thiệt mạng.
Trong tháng qua, Yip đã đi lại hàng ngày đến các phiên điều trần của cuộc điều tra độc lập về vụ hỏa hoạn. Cha anh, Yip Ka-kui, hiện là một người sống sót lên tiếng mạnh mẽ, đã cáo buộc trong lời khai của mình rằng chính quyền đã không có hành động nào đối với hàng loạt khiếu nại của ông về các vấn đề trong công tác cải tạo các tòa nhà, cho đến khi ngọn lửa thiêu rụi chúng khi vợ ông đang ở bên trong. Ông đã thề sẽ theo đuổi công lý suốt phần đời còn lại của mình.
Lam Ka-Wan Karen (bên trái) và chồng, Yip Shun-Ting, Carbon, nhìn ra ngoài cửa sổ ngắm nhìn những tòa nhà chung cư cao tầng san sát nhau.
“Tôi không dám nghĩ cuộc sống trong hai ba năm tới sẽ như thế nào,” Yip nói. “Có lẽ thành phố sẽ quên đi những gì đã xảy ra.”
Nguồn: The Guardian
