Tranh cãi xung quanh hình tượng chim Lạc trong MV Come My Way của Sơn Tùng M-TP
Tối 28/5, ca sĩ Sơn Tùng M-TP chính thức phát hành MV Come My Way, đánh dấu màn trở lại được chờ đợi của nam ca sĩ sau thời gian dài im ắng. Sản phẩm nhanh chóng tạo hiệu ứng lớn trên mạng xã hội nhờ phần hình ảnh được đầu tư mạnh tay cùng sự góp mặt của rapper quốc tế Tyga.
Không chỉ gây chú ý bởi quy mô sản xuất và màu sắc âm nhạc hiện đại, Come My Way còn trở thành tâm điểm tranh luận khi xuất hiện hình ảnh Sơn Tùng đứng trên mô hình chim Lạc ở phần mở đầu MV.
Trên nhiều diễn đàn và mạng xã hội, một bộ phận khán giả cho rằng chi tiết này phản cảm. Chim lạc là biểu tượng thiêng liêng gắn liền với trống đồng Đông Sơn – di sản có niên đại hàng nghìn năm của người Việt cổ. Hình tượng này từ lâu được xem như biểu tượng của khát vọng tự do, sự kết nối giữa con người với trời đất và tinh thần bền bỉ của dân tộc Việt Nam.
PGS.TS Trần Hữu Sơn, Viện trưởng Viện Nghiên cứu ứng dụng văn hóa và du lịch nhận định: Chim Lạc được nhiều người xem như vật tổ hoặc biểu tượng tinh thần chung của dân tộc, vì vậy việc đặt hình ảnh nghệ sĩ đứng lên biểu tượng này dễ gây cảm giác thiếu tôn trọng với giá trị truyền thống.
“Từ xưa đến nay, người Việt luôn trân trọng những giá trị văn hóa mà cha ông để lại. Do đó, tôi cho rằng hành động đứng lên chim Lạc khá phản cảm. Có thể nghệ sĩ chưa hiểu hết giá trị biểu tượng này hoặc hiểu mà vẫn cố tình thực hiện”, ông chia sẻ.
Chuyên gia truyền thông Lê Bá Hải Siêu. (Ảnh: NVCC)
Tuy nhiên, bên cạnh các ý kiến chỉ trích, cũng có nhiều quan điểm bênh vực Sơn Tùng M-TP và cho rằng tranh cãi đang bị đẩy đi quá xa.
Trao đổi với Dân Việt, chuyên gia truyền thông Lê Bá Hải Siêu cho rằng việc đưa chim Lạc vào sản phẩm đại chúng là một tín hiệu tích cực giúp di sản bước ra khỏi không gian bảo tàng để tiếp cận đời sống đương đại.
Ông nhận định: “Tôi thấy chim Lạc được phóng lớn, đặt giữa không gian hiện đại, mang cảm giác bay lên, vươn mình, kiêu hãnh. Nếu không có MV của Sơn Tùng M-TP, có lẽ nhiều người cũng quên mất biểu tượng này đẹp đến thế về mặt mỹ thuật”.
Theo ông Hải Siêu, xã hội đã quá quen với việc nhìn chim Lạc như một hình ảnh mang tính bảo tồn, xuất hiện trong sách giáo khoa, bảo tàng hay các nghi lễ truyền thống. Chính sự “thiêng hóa” đôi khi khiến biểu tượng này trở nên xa cách với đời sống hiện đại.
“Tôi nghĩ không chỉ nghệ sĩ, mà cả nhà thiết kế, doanh nhân, người làm thương hiệu, thời trang, sản phẩm sáng tạo… đều có thể bị hút hồn bởi những di sản như chim Lạc. Di sản sẽ biến mất, không có giá trị nếu nó chỉ nằm trong bảo tàng, nó cần tiếp tục đời sống mới, đương đại, bước ra khỏi tủ kính” – ông nêu quan điểm.
Cũng theo ông Hải Siêu, việc cảm thấy phản cảm là quyền của mỗi khán giả khi xem sản phẩm. Tuy nhiên, từ việc thấy không phù hợp đến việc quy kết “giẫm đạp truyền thống” là một khoảng cách rất lớn”.
“Tôi đã xem lại MV vì chính lời kết án đó. Và tôi không thấy một cảnh giẫm đạp nào. Tôi thấy chim Lạc được phóng lớn, đặt giữa không gian hiện đại, mang cảm giác bay lên, vươn mình, kiêu hãnh. Vậy nên tôi muốn hỏi: cảnh nào là giẫm, cảnh nào là đạp, cảnh nào cho thấy biểu tượng chim Lạc bị hạ nhục, chế giễu hay làm bẩn? Nếu không chỉ ra được, thì không nên dùng những chữ như “giẫm đạp truyền thống” như thể đó là sự thật hiển nhiên.
Điều nguy hiểm ở đây không chỉ là một phát ngôn quá tay. Điều nguy hiểm là nó tạo ra một tín hiệu rất xấu cho sáng tạo: cứ chạm vào di sản là có thể bị kéo ra tòa đạo đức. Sự võ đoán ấy dễ khiến nghệ sĩ và người làm sáng tạo phải tự kiểm duyệt trước khi dám thử nghiệm với các giá trị văn hóa Việt”, ông nhận định.
