Cựu thí sinh Rap Việt mùa 1 phát hành trở lại một loạt ca khúc nhạy cảm như Tây thi, Nhìn kẻ thù của tao, Oanh M = thuoc, Xa xôi và IDK. MCK bị Sở Văn hóa và Thể thao TPHCM mời lên làm việc vì loạt sản phẩm trong album HVL có ca từ nhạy cảm.
Nam rapper nhận lỗi, chủ động gỡ 19 bản nhạc khỏi mọi nền tảng để điều chỉnh ca từ và phát hành lại.
Với một bản nhạc rap, chỉnh sửa ca từ là thách thức rất lớn cho rapper. Từng câu chữ ở đó thường có tính liên kết về vần, flow (nhịp) và thể hiện thái độ, cá tính rap của người viết ra nó.
Do đó, hướng xử lý của MCK không phải là gọt bỏ phần lời nhạy cảm để viết mới, thay thế hoàn toàn, mà nam rapper “cầu cứu” producer để can thiệp từ công đoạn mixing (hiệu chỉnh âm thanh).
Vẫn còn nhiều từ ngữ mạnh bạo
Tây thi là sản phẩm đầu tiên trong album HVL bị “tuýt còi”. Ở phiên bản đầu tiên, MCK viết ra Tây thi với nhiều câu từ gợi dục và liên tưởng đến việc sử dụng chất kích thích. Sau đó, khán giả mổ xẻ sâu về album HVL, tiếp tục nhận định những bản rap như Xa xôi, Oanh M = thuoc, IDK… cũng xuất hiện phần ca từ nhạy cảm và dễ rơi vào trường hợp cổ xúy hành vi lệch chuẩn.
MCK mất gần 2 tháng để điều chỉnh ca từ cho 19 ca khúc. Nam rapper chọn giải pháp nhanh nhất để khắc phục là che đi hoặc làm bóp méo âm thanh nhạy cảm.
Ở đó, khâu mixing trực tiếp vào cuộc để cứu MCK. Producer/kỹ sư âm thanh sử dụng các công cụ đặc thù trên phần mềm sản xuất âm nhạc để can thiệp phần ca từ nhạy cảm. Ê-kíp của MCK không tắt tiếng hoặc cắt hẳn phần ca từ đó, mà sẽ chỉnh tiếng méo mó, âm thanh hơi hướm robot để tránh lọt vào tai khán giả và giúp bài nhạc được thông suốt.
Điển hình như bài nhạc Tây thi, MCK bóp méo trọn vẹn ca từ nhạy cảm ở hook. Một khán giả nhận định: “Khá khó chịu khi những tiếng bóp méo âm thanh xuất hiện liên tục vào đúng đoạn cao trào của bản rap”. Nhưng một ý kiến khác bình luận: “MCK muốn giữ nguyên tinh thần bản rap, ca từ của bài nhạc và đây là lựa chọn duy nhất, hợp lý nhất”.
Loạt bản rap đã qua chỉnh sửa của MCK không còn xuất hiện những câu rap gợi dục và liên tưởng việc sử dụng chất cấm một cách thô thiển. Về tổng thể âm nhạc, tinh thần của 19 ca khúc từng bị MCK gỡ khỏi nền tảng không khác quá nhiều. Vẫn là chất “ngông”, “bất cần”, sẽ phù hợp cho những khán giả của MCK và yêu thích trường phái trap, gangz của một rapper.
Đối với khán giả đại chúng, không phải ai cũng thấy dễ chịu khi nghe loạt sản phẩm mới của MCK trong album HVL. Bản hit Xa xôi (kết hợp với Obito) vẫn mang tính đả kích nặng nề và verse rap của Obito để rõ những câu chữ tục tĩu.
Trước đây, một số rapper từng bị “tuýt còi” tương tự MCK. Bộ đôi Coldzy và Tlinh bị phản ứng vì bản rap nhạy cảm Fever, sau đó nhanh chóng gỡ khỏi nền tảng và phát hành phiên bản sạch sẽ, viết lại lời mới để tránh rủi ro.
Hướng xử lý của MCK là một canh bạc: nam rapper muốn cứu 19 ca khúc, không chỉnh sửa quá nhiều để giữ được tinh thần bài gốc và cá tính của một rapper dị biệt.
Trao đổi cùng PV Tiền Phong, ông Hoàng Lê – chuyên gia trong lĩnh vực phát hành nhạc số – nêu góc nhìn về sự điều chỉnh của MCK.
“Từ phần mở đầu của các sản phẩm trên YouTube, MCK đã dán nhãn cảnh báo. Các ca từ nhạy cảm đã được gọt hoặc xử lý để không phát ra âm thanh rõ ràng, do đó không bị nền tảng đánh gây vi phạm tiêu chuẩn cộng đồng. Đó là ở góc độ phát hành trên nền tảng. Còn với trải nghiệm thực tế của người nghe, mỗi người sẽ có cách nhìn nhận khác nhau cho cách xử lý của MCK”, chuyên gia phân tích.
Bài học đắt giá cho MCK
Trước khi tự gỡ 19 ca khúc khỏi YouTube và các nền tảng nhạc số (DSP), MCK khiến thị trường khuynh đảo vì album HVL. Nam rapper phát hành một lúc 30 ca khúc và một nửa trong số đó chen chân vào danh sách thịnh hành âm nhạc.
Chỉ sau 4 ngày, 1/3 ca khúc trong album HVL vượt mốc triệu view. Xa xôi, Nếu như ta chẳng còn, Mắt môi tay chân và IDK là những bản hit phủ sóng nhạc Việt.
Sau 2 tuần, thành tích của cả album HVL vượt 500 triệu view (lượt nghe/xem) trên YouTube. Nhiều ca khúc đã chạm mốc một triệu lượt nghe trực tuyến ở Spotify và đa nền tảng của DSP.
Album HVL là cú nổ thật sự của nhạc Việt khi lật đổ sự thống trị của Sơn Tùng (MV Come My Way), khiến album của rapper đang lên Dangrangto bị đè bẹp hoàn toàn.
Trên một sân khấu, MCK vô tình để lộ doanh thu trong tháng gần nhất trên YouTube vượt mốc một tỷ đồng. Đó là kết quả của việc 30 ca khúc trong album HVL thu hút lượng view rất cao, từ đó đẩy đề xuất cho cả kênh MCK/Nger, kéo những bản hit cũ của nam rapper “sống lại”.
MCK trở lại sân khấu với tần suất chạy show rất dày. Nam rapper “cứu” cả Đàm Vĩnh Hưng khi cả 2 song ca bản hit Nếu như ta chẳng còn. Số đông dự đoán HVL sẽ là album của năm và giúp MCK phủ sóng ở các sự kiện, concert cho đến cuối năm nay.
Tuy nhiên, sự cố ập tới khiến mọi kế hoạch của rapper sinh năm 1999 bị đảo lộn. MCK thông báo hủy show ngay sau đó. Nam rapper gỡ 19 ca khúc, khiến đà tăng trưởng view của kênh chậm lại.
Album HVL vốn xuất phát cực tốt trên các nền tảng DSP, giờ phải làm lại từ đầu, ở bối cảnh mà thị trường có nhiều bản hit mới, trong khi sự trở lại mới nhất của MCK là những ca khúc cũ được phát hành lại.
MCK sẽ thiệt hại nặng về doanh thu nhạc số và doanh thu từ kênh YouTube trong 2 tháng qua, đó là điều chắc chắn. Nam rapper bị vụt mất cơ hội chạy show dồn dập ở giai đoạn tên tuổi đang chiếm lấy đỉnh cao thị trường.
Đáng tiếc hơn, sau vụ ồn ào, album tâm huyết của MCK với 30 ca khúc gần như không còn cơ hội được đề cử và cạnh tranh ở giải thưởng nhạc Việt.
Trong làng rap Việt, MCK là rapper thuộc hệ ngông và bất cần. Khi còn là thí sinh của Rap Việt, anh vướng ồn ào và từng tuyên bố “Tôi chọi lắm”, nghĩa là sẽ luôn thể hiện cá tính và không ngán ngại bất cứ điều gì. Những năm sau đó, MCK thẳng thắn đáp trả lời công kích từ cộng đồng mạng, luôn khẳng định sẽ sống và làm nghề theo đúng bản ngã.
Sau sự cố mới nhất, người ta thấy MCK trưởng thành hơn. Có lẽ là lần đầu từ khi nổi lên, nam rapper thẳng thắn nói lời xin lỗi, sẵn sàng tiếp thu và thể hiện tinh thần cầu thị bằng cách gỡ nhạc để tìm đường khắc phục. Nam rapper đã vướng cú vấp đủ lớn để hiểu rõ cách vận hành của thị trường nhạc Việt khi bị khán giả đại chúng soi xét.
Trong thế giới của rap, những ca từ ngông cuồng, ẩn dụ tệ nạn, chất kích thích có thể được ca tụng là “chất”, là “cá tính thật” của một rapper đường phố. Nhưng âm nhạc hay bất kỳ loại hình nghệ thuật nào cũng phải gắn liền với yếu tố thuần phong mỹ tục. Sự ngông cuồng không giúp MCK đi lên trong bối cảnh này.
