Giữa sa mạc Karakum khô cằn của Turkmenistan, có một hố lửa khổng lồ đã rực cháy liên tục suốt hơn nửa thế kỷ qua. Được người dân địa phương và du khách gọi bằng cái tên đầy ám ảnh là “Cổng địa ngục” (The Door to Hell), hố gas Darvaza không chỉ là một hiện tượng địa chất kỳ lạ mà còn là kết quả của một sai lầm lịch sử trong ngành dầu khí.
Sai lầm kỹ thuật tạo nên kỳ quan rực lửa
Câu chuyện bắt đầu vào năm 1971, khi các kỹ sư Liên Xô đang tiến hành khoan thăm dò tại khu vực này để tìm kiếm dầu mỏ. Trong quá trình làm việc, giàn khoan bất ngờ đâm trúng một túi khí thiên nhiên khổng lồ. Mặt đất bên dưới giàn khoan đổ sụp xuống, tạo thành một chiếc hố có đường kính khoảng 70 mét và sâu khoảng 20 mét.
Lo ngại rằng các loại khí độc thoát ra từ lòng đất sẽ gây nguy hiểm cho khu dân cư gần đó và gia súc, các nhà khoa học đã quyết định châm lửa đốt hố gas. Họ dự đoán rằng ngọn lửa sẽ thiêu rụi toàn bộ lượng khí trong vòng vài tuần. Thế nhưng, trái với mọi dự tính, nguồn khí thiên nhiên bên dưới hố sâu dồi dào đến mức ngọn lửa đã cháy liên tục từ đó cho đến tận ngày nay, tạo nên một cảnh tượng ngoạn mục và rùng rợn giữa lòng sa mạc mênh mông.
Cảnh tượng vô thực giữa sa mạc Karakum
Vào ban ngày, “Cổng địa ngục” trông giống như một vết nứt lớn trên mặt đất với làn khói mờ ảo. Tuy nhiên, khi màn đêm buông xuống, vẻ đẹp của nó mới thực sự hiển hiện. Ánh sáng cam rực rỡ từ hàng nghìn ngọn lửa nhỏ bên trong hố có thể được nhìn thấy từ khoảng cách hàng kilomet. Nhiệt độ xung quanh miệng hố cực kỳ cao, khiến du khách chỉ có thể đứng quan sát trong vài phút.
Năm 2013, nhà thám hiểm George Kourounis đã trở thành người đầu tiên đi xuống đáy hố gas Darvaza. Trong bộ đồ bảo hộ đặc biệt, ông đã thu thập được các mẫu đất và phát hiện ra rằng, ngay cả trong môi trường khắc nghiệt và giàu khí methane như vậy, một số loại vi khuẩn vẫn có thể tồn tại và phát triển. Phát hiện này đã mở ra những hướng nghiên cứu mới về sự sống trên các hành tinh khác.
Tương lai của hố lửa và nỗ lực dập tắt
Dù là điểm thu hút khách du lịch nổi tiếng nhất của Turkmenistan, “Cổng địa ngục” lại là một vấn đề đau đầu đối với chính quyền nước này. Việc đốt cháy liên tục một lượng lớn khí thiên nhiên quý giá trong hàng thập kỷ được coi là một sự lãng phí tài nguyên và gây ảnh hưởng xấu đến môi trường.
Vào đầu năm 2022, Tổng thống Turkmenistan đã ra lệnh cho các chuyên gia tìm giải pháp để dập tắt ngọn lửa tại Darvaza. Mục đích là để bảo vệ sức khỏe cho người dân địa phương và quan trọng hơn là để khai thác nguồn khí đốt khổng lồ này phục vụ xuất khẩu. Tuy nhiên, việc dập tắt một hố lửa có quy mô lớn và áp suất khí mạnh như vậy là một thách thức kỹ thuật cực kỳ khó khăn.
Hiện nay, hố gas Darvaza vẫn là một trong những điểm đến kỳ bí nhất hành tinh. Những người từng đặt chân đến đây đều mô tả cảm giác đứng trước miệng hố giống như đang đối mặt với sức mạnh hủy diệt của thiên nhiên, nơi ranh giới giữa mặt đất và “địa ngục” dường như chỉ cách nhau một bước chân.
