“Ngụy trang” để vượt qua bằng tàu mang cờ Trung Quốc
Iran đã đóng cửa tuyến vận tải hàng hải thiết yếu này kể từ khi các cuộc tấn công của Mỹ và Israel nhắm vào khu vực này bắt đầu từ ngày 28/2, và ít nhất 10 tàu thuyền đã bị tấn công kể từ thời điểm đó.
Tuy vậy, khi công bố toàn bộ thủy thủ đoàn là người Trung Quốc, hoặc đổi đích đến thành “Chủ sở hữu Trung Quốc”, các tàu đang tự gán cho mình mối liên hệ với đối tác kinh tế quan trọng nhất của Iran, tức Bắc Kinh.
Theo Ana Subasic, chuyên gia phân tích rủi ro thương mại tại Kpler, đơn vị quản lý Marine Traffic, “Dường như đây là các tín hiệu phòng ngừa mà tàu thuyền dùng để giảm thiểu nguy cơ bị nhắm mục tiêu.”
“Điều đó không phải lúc nào cũng đồng nghĩa với việc thuộc sở hữu trực tiếp của Trung Quốc,” bà cho biết.
Hôm 9/3, tàu chở hàng Guan Yuan Fu Xing mang cờ Panama là tàu mới nhất vượt qua eo biển Hormuz an toàn, sau hai ngày đổi đích đến thành “CHỦ SỞ HỮU TRUNG QUỐC” qua hệ thống AIS.
Một tàu chở dầu vượt qua vịnh Ba Tư. Ảnh: Reuters
Tương tự như tín hiệu radar, hệ thống AIS cho phép tàu thuyền phát đi thông tin chi tiết, vị trí và điểm đến của chúng tới các cảng và tàu khác. Các tín hiệu này được thu thập bởi các thiết bị giám sát, kể cả Marine Traffic.
Trong tuần qua, khoảng 30 tàu khác ở Vịnh Ba Tư hoặc đi qua eo Hormuz đã thực hiện các thao tác tương tự – một số tàu táo bạo hơn so với các tàu còn lại.
Tàu Iron Maiden, đăng ký tại quần đảo Marshall, và tàu Sino Ocean mang cờ Liberia, đã treo các biểu tượng liên quan đến Trung Quốc khi đi qua eo biển, rồi gỡ bỏ chúng khi đã ra khỏi eo biển.
Những thiết bị khác cũng phát đi những thông điệp tương tự, đôi khi chỉ trong vài phút, trong khi vẫn đứng yên tại chỗ.
Ít nhất hai tàu đã phát tín hiệu cho thấy chủ sở hữu và thành viên thủy thủ đoàn là người Thổ Nhĩ Kỳ.
Iran đe dọa
Theo phân tích dữ liệu giao thông hàng hải của AFP, kể từ ngày 2/3, hơn 20 tàu thương mại đã được phát hiện đi qua eo biển này.
Một số tàu khác đã vượt eo Hormuz với thiết bị định vị tắt để che giấu vị trí, đôi khi chỉ xuất hiện trở lại trên hệ thống theo dõi hàng hải khi đã an toàn ra khỏi khu vực.
Trong số các tàu đã phát ít nhất một tín hiệu khi cố gắng vượt qua eo biển, AFP đã thống kê được 9 tàu chở dầu và 2 tàu chở LNG.
Trước xung đột, trung bình mỗi ngày có 138 tàu đi qua eo Hormuz, nơi vận chuyển một phần tư dầu mỏ toàn cầu bằng đường biển và một phần năm LNG.
Việc phong tỏa hiệu quả đã khiến giá dầu tăng vọt vượt mốc 100 đô la một thùng lần đầu tiên kể từ khi Nga tấn công Ukraine năm 2022 – hoàn thành mục tiêu mà các chuyên gia cho rằng Tehran đã đặt ra.
Bộ trưởng Năng lượng Qatar, Saad al-Kabi, gần đây dự đoán rằng nếu các tàu chở dầu và các tàu thương mại khác không thể đi qua eo biển một cách bình thường, giá dầu thô có thể tăng lên 150 USD/thùng trong vòng hai đến ba tuần tới, và giá khí đốt tự nhiên cũng sẽ tăng lên 40 USD/triệu MMBtu.
Bằng cách “tăng phí bảo hiểm và giá năng lượng toàn cầu”, Iran có thể “gây áp lực lên Mỹ” cũng như các đồng minh vùng Vịnh giàu dầu mỏ của nước này, Ali Vaez, giám đốc dự án Iran tại International Crisis Group, nói với AFP.
Ngày 9/3, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron tuyên bố rằng Pháp sẽ tiếp tục hợp tác với các nước đối tác để bảo đảm an toàn cho công dân châu Âu và tự do hàng hải trên các tuyến đường thủy quốc tế, đồng thời nhấn mạnh rằng các hành động liên quan sẽ vẫn mang tính chất phòng thủ.
Ông tuyên bố rằng Pháp sẽ duy trì sự hiện diện quân sự ở Địa Trung Hải và Biển Đỏ, bao gồm việc triển khai nhiều tàu chiến như tàu sân bay, và cuối cùng có thể mở rộng đến eo biển Hormuz, để bảo vệ an ninh hàng hải khu vực và lợi ích của châu Âu.
Iran cho biết tuyến đường thủy này chưa chính thức bị đóng cửa, nhưng người đứng đầu an ninh nước này, Ali Larijani, hôm 9/3 đã một lần nữa cảnh báo rằng tuyến đường này sẽ không an toàn chừng nào xung đột còn tiếp diễn.
