Nhiều triết gia và nhà khoa học đã suy ngẫm xem chúng ta có đang sống trong một vũ trụ mô phỏng hay không, và Melvin Vopson – nhà khoa học tại Đại học Portsmouth – cho rằng ông đã có bằng chứng thuyết phục.
Với Định luật thứ hai của Động lực học thông tin (Infodynamics) do ông tự đề xuất trước đó, Vopson cho rằng entropy giảm trong các hệ thống thông tin theo thời gian có thể cho thấy vũ trụ vận hành theo một cơ chế tối ưu hóa và nén dữ liệu tích hợp – gợi ý cho bản chất kỹ thuật số của nó.
Dù những tuyên bố này đáng được cân nhắc, chúng vẫn còn xa một khám phá thực sự và sẽ đòi hỏi bằng chứng nghiêm túc để cộng đồng khoa học rộng lớn xem xét thuyết này một cách nghiêm túc.
Trong bộ phim Ma trận (The Matrix) năm 1999, nhân vật Thomas Anderson (Neo) đã khám phá ra một sự thật tối hậu: vũ trụ là một môi trường mô phỏng. Mặc dù tiền đề này mang chất liệu tuyệt vời cho thể loại khoa học viễn tưởng, ý tưởng này không hoàn toàn chỉ nằm trong các trang sách hư cấu như người ta tưởng.
Melvin Vopson, nhà khoa học tại Đại học Portsmouth, người đang nghiên cứu khả năng vũ trụ thực chất là một bản sao kỹ thuật số, cũng dựa vào sự so sánh điện ảnh này. Trong một bài viết trên The Conversation, Vopson đã đề cập đến kiệt tác điện ảnh này và đồng thời cho xuất bản cuốn sách Reality Reloaded (Thực tại tái nạp) – một cách chơi chữ kín đáo theo tựa đề phần tiếp theo của bộ phim Ma trận.
Mặc dù chỉ là một trong số nhiều người suy ngẫm về ý tưởng này, Vopson khẳng định mình có một thứ mà những người đi trước thiếu: bằng chứng thuyết phục.
Trong vật lý, có những định luật chi phối mọi sự kiện diễn ra trong vũ trụ, từ cách vật thể chuyển động đến vòng quay của năng lượng. Tất cả đều dựa trên các định luật vật lý, theo chia sẻ của Vopson năm 2022. Một trong những định luật uy lực nhất là định luật thứ hai của nhiệt động lực học, qui định entropy — thước đo mức độ hỗn loạn của một hệ cô lập — chỉ có thể tăng hoặc giữ nguyên, chứ không thể giảm xuống.
Dựa trên định luật nổi tiếng này, Vopson cho rằng entropy trong các hệ thống thông tin — được ông mô tả như “trạng thái thứ năm của vật chất” — cũng sẽ tăng dần theo thời gian. Tuy nhiên, thực tế lại cho thấy ngược lại: nó duy trì hoặc thậm chí giảm ở trạng thái cân bằng. Điều này đi ngược với định luật thứ hai của nhiệt động lực học và thúc đẩy ông hình thành Định luật thứ hai về Động lực học thông tin (Infodynamics).
Chúng ta biết vũ trụ đang mở rộng mà không mất đi cũng không nhận thêm nhiệt, điều này ngụ ý tổng entropy của vũ trụ là một hằng số, theo ghi chú của Vopson trên The Conversation. Tuy nhiên, nhiệt động lực học lại khẳng định entropy luôn tăng. Ông cho rằng vì vậy phải có một loại entropy khác — entropy thông tin — để cân bằng sự gia tăng đó.
Vopson lập luận rằng định luật này tác động đến vật lý nguyên tử (sự sắp xếp điện tử), vật lý vũ trụ và cả các hệ sinh học. Trong khía cạnh sinh học, ông đưa ra tuyên bố lớn rằng ngược với suy nghĩ Darwin về đột biến ngẫu nhiên, các đột biến thực chất được tối ưu hóa để giảm thiểu entropy thông tin ở mức tối đa. Ông đã phân tích SARS-CoV-2, với mức đột biến thường xuyên, và bài báo trên tạp chí AIP Advances cho thấy một mối liên hệ độc đáo giữa thông tin và động lực học của các đột biến di truyền.
Vopson cho rằng tất cả những điều này có thể được dùng để chứng minh rằng chúng ta đang sống trong một môi trường mô phỏng.
“Một vũ trụ phức tạp như của chúng ta, nếu là một mô phỏng, sẽ đòi hỏi một cơ chế tối ưu hóa và nén dữ liệu tích hợp để giảm thiểu khối tính toán và lượng lưu trữ dữ liệu cần thiết nhằm vận hành mô phỏng đó” — Vopson viết. Đây chính xác là những gì chúng ta đang quan sát thấy xung quanh mình, kể cả trong dữ liệu kỹ thuật số, các hệ thống sinh học, các đối xứng toán học và toàn bộ vũ trụ.
Tất cả những tuyên bố này vẫn cần được kiểm chứng và xác minh sâu hơn trước khi được coi là khả thi. Như IFLScience đã chỉ ra, có rất nhiều nghiên cứu bác bỏ sự tồn tại kỹ thuật số của chúng ta cũng như nhiều bài báo ủng hộ tính tất yếu khoa học của nó. Có thể Định luật thứ hai về Động lực học thông tin của Vopson sẽ mở ra những khám phá thú vị, nhưng câu hỏi mà Plato đã suy ngẫm từ hai nghìn bốn trăm năm trước vẫn chưa được giải đáp.
Nguồn tham khảo: AOL
