Phim Việt gây sốc, cần cảnh báo

Bộ phim gây sốc

Những tình tiết như ép nhân vật nữ “tiếp khách”, tra tấn tinh thần bằng cách buộc chứng kiến người yêu bị hành hạ, nhân vật nam phải phục vụ phú bà có sở thích tình dục bệnh hoạn trên phim giờ vàng Đồng hồ đếm ngược gây tranh cãi nhiều ngày qua.

Với một tác phẩm chiếu trong khung giờ vàng, được khán giả nhiều lứa tuổi tiếp cận, nhiều người xem cho rằng bộ phim cần được dán nhãn, phân loại cảnh báo để bảo vệ khán giả trẻ. Thực tế, ở phim giờ vàng, đây không phải việc chưa có tiền lệ. Quỳnh búp bê (2018) là phim truyền hình đầu tiên được dán nhãn sau phản ứng gay gắt từ khán giả.

Phim tạo sóng dư luận bởi nội dung gai góc, những cảnh phim tra tấn phụ nữ, cảnh nóng nặng đô và đề cập trực diện đến nạn buôn người lẫn đề tài gái mại dâm một cách táo bạo. Tuy nhiên, Quỳnh búp bê cũng nhận không ít phản ứng từ người xem khi có quá nhiều cảnh bạo lực, cảnh nóng. Một số khán giả nhận định phim chân thực nhưng không nên chiếu phim vào khung 20h45, thuộc khung giờ vàng (18h-21h), lúc nhiều thành viên trong gia đình, kể cả các em nhỏ.

Sau 6 tập phát sóng trên VTV, phim phải tạm dừng, chỉnh sửa nhiều cảnh nóng và bạo lực, sau đó trở lại vào khung giờ muộn hơn kèm dòng chữ cảnh báo: “Trong phim có một số nội dung, hình ảnh không phù hợp với khán giả dưới 18 tuổi, khuyến cáo nên có sự giám sát của phụ huynh khi xem”.

Quỳnh búp bê phải hiển thị cảnh báo sau làn sóng chỉ trích.

Trở lại phim Đồng hồ đếm ngược, ban đầu phim được giới thiệu có màu sắc viễn tưởng, với sự xuất hiện đặc biệt của chú chó biết nói Coddy. Đây là tình tiết tạo cảm giác thân thiện, thu hút trẻ nhỏ. Khi kịch bản ở chặng giữa phim đưa nhiều chi tiết liên quan đến chủ đề 18+, nhiều phụ huynh cho rằng “không kịp trở tay”, ngăn cản con tiếp cận.

Dù mạnh dạn tiếp cận những vấn đề gai góc, phản ánh thực tế xã hội với góc nhìn trực diện hơn so với nhiều tác phẩm truyền hình trước đây, tuy nhiên ở chiều ngược lại, cách thể hiện của phim đôi lúc thiếu tiết chế, dễ gây cảm giác nặng nề, thậm chí không phù hợp với nhóm khán giả gia đình – vốn là tệp chính của truyền hình giờ vàng.

Trong bối cảnh truyền hình Việt Nam vốn lâu nay ưu tiên các nội dung an toàn, mang tính giải trí nhẹ nhàng hoặc đề cao giá trị gia đình, việc một bộ phim đi theo hướng kịch tính, có phần u tối như Đồng hồ đếm ngược dễ chạm vào ranh giới giữa làm mới và vượt chuẩn mực tiếp nhận quen thuộc của công chúng.

Thiếu tinh tế, sáng tạo sẽ thành phản cảm

Trao đổi với PV Tiền Phong, biên kịch Nhung Khìn cho rằng Những sáng tạo này sẽ trở nên bất thường nếu cách thể hiện thiếu chiều sâu và sự tinh tế.

Khung giờ vàng là không gian dành cho khán giả đại chúng, vì thế mọi sự thử nghiệm càng phải được cân nhắc kỹ lưỡng hơn. “Khi sản xuất phim truyền hình phát vào khung giờ có nhiều đối tượng khán giả khác nhau tiếp cận, đơn vị sản xuất cần cân nhắc đến vấn đề như: độ phủ sóng, tệp khán giả, lứa tuổi khán giả, các yếu tố xã hội và các quy định pháp luật. Ê-kíp sản xuất cũng cần thời gian để nghiên cứu về chủ đề đó và cần có chuyên gia cố vấn”, biên kịch Nhung Khìn nói.

Cảnh nóng trong phim giờ vàng thường là tâm điểm gây tranh luận.

Việc dán nhãn cảnh báo hoặc phân loại lứa tuổi, theo nữ biên kịch, là cần thiết đối với bất kỳ sản phẩm nào, không chỉ riêng phim ảnh. Với truyền hình, bước này càng quan trọng vì tệp khán giả đại chúng, có biên độ rất rộng, bao gồm nhiều độ tuổi, nhiều thế hệ và nhiều tầng lớp xã hội.

Nhưng để việc dán nhãn hiệu quả, truyền hình cần có hội đồng thẩm định phim uy tín, hiểu biết nhưng mang tư duy cởi mở. Khi đó, các nhà làm phim mới có không gian rộng mở để sáng tạo, còn hội đồng thẩm định sẽ lựa chọn được nội dung phim phù hợp với từng khung giờ phát sóng.

Từ những tranh cãi của Đồng hồ đếm ngược , biên kịch Nhung Khìn nhìn nhận nhà làm phim luôn mong muốn được sáng tác ở nhiều đề tài nhưng thời gian và kinh phí luôn là áp lực lớn.

“Về điều kiện sản xuất, để phù hợp với kinh phí, đáp ứng tiến độ phát sóng và bắt kịp các xu hướng nội dung…, thông thường một tập phim truyền hình 45 phút buộc phải ghi hình xong trong khoảng thời gian 3-5 ngày, hoàn thiện hậu kỳ trong 2-3 ngày. Thời gian càng gấp rút, càng cần nhân sự lành nghề.

Nhưng việc đào tạo nhân lực ngành phim có thời gian dài và tỷ lệ ‘hạt giống nảy mầm thành công’ rất thấp vì yếu tố năng khiếu, tài năng mang tính quyết định. Mỗi năm cả nước có thể có hàng chục đạo diễn tốt nghiệp chương trình đào tạo nhưng chỉ khoảng 3-5 người có thể theo đuổi nghề đạo diễn phim. Và 3-5 người này còn cần thời gian học hỏi rất dài sau khi tốt nghiệp thì mới có thể cầm trịch dự án riêng.

Vì vậy, để tránh đi vào lối mòn, nhà sản xuất cần đưa ra kế hoạch xây dựng nguồn nhân lực lành nghề và chiến lược nội dung mang tầm nhìn dài hạn”, biên kịch phim Chị chị em em 2 nêu quan điểm.