‘Hễ mở tivi là gặp cảnh khóc của Quỳnh Kool’
Những tập gần đây của phim Bước chân vào đời gây chú ý khi nhân vật Thương, do Quỳnh Kool thể hiện, liên tục xuất hiện trong những cảnh đầy nước mắt.
Trong phim, Thương là chị cả của một gia đình mồ côi cha mẹ. Gánh nặng nuôi hai em đang ở tuổi nổi loạn bắt buộc cô xoay xở bằng đủ nghề để trang trải cuộc sống. Nhân vật vì thế có nhiều cung bậc cảm xúc, lúc mạnh mẽ gồng gánh gia đình, lúc yếu mềm trước áp lực cơm áo.
Tuy nhiên, cách thể hiện cảm xúc của Thương đang khiến khán giả mệt mỏi. Trên các diễn đàn phim ảnh, nhiều người nhận xét nhân vật “mở miệng là khóc” hay “mở tivi là thấy cảnh khóc của Quỳnh Kool”. Từ đầu phim, mỗi khi Thương xuất hiện, câu chuyện thường đi kèm với một biến cố mới như mâu thuẫn gia đình, áp lực tiền bạc, giằng xé tình cảm hay rắc rối nơi công sở. Nước mắt vì thế trở thành trạng thái cảm xúc lặp đi lặp lại.
Những phân đoạn kéo dài với tâm trạng bi kịch còn làm giảm nhịp độ của phim. Khi cao trào liên tục được đẩy lên bằng nước mắt, cảm xúc khán giả dần bị chai lì và quá tải.
Không thể phủ nhận Quỳnh Kool đã nỗ lực và tận dụng tối đa cảm xúc cho vai diễn. Tuy vậy, để nhân vật chạm tới người xem sâu sắc hơn, nhiều ý kiến cho rằng kịch bản cần thêm những khoảng lặng và bước ngoặt thể hiện bản lĩnh của Thương thay vì chỉ nhấn mạnh nỗi đau và bi kịch.
Lối mòn của phim Việt
Câu chuyện của Thương trong Bước chân vào đời không phải là trường hợp duy nhất. Nhiều năm qua, phim truyền hình Việt thường đẩy cao cao trào bằng cách gộp liên tiếp các biến cố vào nhân vật chính.
Nhân vật Thương dường như hội tụ bi kịch quen thuộc của dòng phim melodrama: mất cha mẹ từ sớm, phải chăm sóc em, và liên tục xử lý những rắc rối của gia đình. Ở nơi làm việc, cô chịu sự ganh ghét và khó khăn từ đồng nghiệp. Trong chuyện tình cảm, cô đối mặt với sự phản đối từ gia đình bạn trai do sự chênh lệch địa vị.
Theo các chuyên gia, đẩy nhân vật vào bi kịch là một “lối tắt” phổ biến của kịch bản phim truyền hình dài tập.
Chuỗi thử thách đó tạo cảm giác quen thuộc với khán giả truyền hình, nhưng lặp lại quá nhiều khiến yếu tố bất ngờ dần giảm sút.
Nhà nghiên cứu văn hóa Ngô Hương Giang nói với Tiền Phong rằng đẩy nhân vật vào bi kịch là “lối tắt” quen thuộc của kịch bản dài tập.
“Phim nhiều tập phải duy trì sự chú ý của khán giả trong thời gian dài, nên bi kịch thường được dùng như công cụ tăng cao trần. Khi câu chuyện có dấu hiệu chùng xuống, biên kịch dễ thêm những biến cố như hiểu lầm, phản bội hay tai nạn để tạo cao trào mới”, ông nói.
Theo ông, đây cũng là đặc trưng của dòng phim melodrama vốn phổ biến ở truyền hình châu Á. Mô hình này đặt trọng tâm vào xung đột gia đình và các xung đột đạo đức, nên bi kịch thường ở mức cao để kích thích cảm xúc người xem.
Tuy nhiên, lạm dụng công thức này có thể làm câu chuyện mất tính thuyết phục. “Căng đỉnh chỉ hiệu quả khi bắt nguồn từ logic của nhân vật và hoàn cảnh. Nếu bi kịch được đưa vào chỉ để kéo dài câu chuyện, khán giả sẽ cảm nhận được tính giả”, ông Giang nhận định.
Khi khán giả cần nhiều hơn nước mắt
Thực tế, nhiều bộ phim truyền hình ăn khách trước đây cũng từng đi theo quỹ đạo tương tự.
Trong Hương vị tình thân, Nam trải qua chuỗi biến cố kéo dài từ quá khứ đến hiện tại: bị mẹ ruột bỏ rơi, lớn lên trong hoàn cảnh thiếu thốn, sau đó đối mặt với những mâu thuẫn gay gắt ở gia đình chồng.
Ở Thương ngày nắng về, bi kịch gia đình cũng trở thành trục chính của câu chuyện, từ quá khứ bị chia cắt đến những mâu thuẫn mẹ con và áp lực hôn nhân trong hiện tại.
Ngay cả một bộ phim mang gam màu gia đình nhẹ nhàng như Gia đình mình vui bất thình lình, càng về sau cũng xuất hiện nhiều xung đột và biến cố nhằm duy trì nhịp phim.
Các mô-típ như ngoại tình, tình tay ba hay gia đình rối ren vẫn tồn tại lâu trong phim Việt vì chúng dễ tạo xung đột và cũng dễ kéo dài câu chuyện.
“Một mối quan hệ tay ba có thể phát sinh hàng loạt tình huống như ghen tuông, hiểu lầm, hy sinh hay phản bội. Nhờ vậy kịch bản có thể kéo dài nhiều tập mà vẫn duy trì xung đột”, ông nói.
Ngoài ra, ngành truyền hình Việt vẫn thiếu một mô hình phát triển kịch bản chuyên nghiệp như mô hình writers’ room (phòng biên kịch). Khi nghiên cứu xã hội và phát triển ý tưởng chưa được đầu tư đúng mức, quay lại những cấu trúc quen thuộc sẽ trở thành lựa chọn dễ dàng.
Tuy nhiên, trong bối cảnh khán giả ngày càng tiếp cận nội dung quốc tế trên các nền tảng số, sự lặp lại các mô-típ quen thuộc có thể làm phim Việt mất dần sức hút, đặc biệt với khán giả trẻ.
Theo các chuyên gia, để thoát khỏi vòng lặp bi kịch quen thuộc, phim truyền hình Việt cần mở rộng đề tài và cách kể chuyện.
“Truyền hình có thể khai thác nhiều lát cắt đời sống hiện đại hơn như môi trường làm việc mới, đời sống đô thị, khởi nghiệp hoặc hành trình trưởng thành của giới trẻ. Khi chất liệu đời sống đa dạng, các xung đột kịch tính cũng sẽ phong phú hơn”, chuyên gia văn hóa cho biết.
Ở góc độ khác, đổi mới còn đến từ cách phát triển kịch bản. Xây dựng đội ngũ biên kịch với nhiều góc nhìn khác nhau giúp câu chuyện sâu sắc hơn, thay vì phụ thuộc vào một công thức quen thuộc.
Cuối cùng là sự dũng cảm của nhà sản xuất. Khi sẵn sàng thử nghiệm những cách kể chuyện mới, phim Việt hoàn toàn có thể thoát khỏi vòng lặp cũ và tìm được ngôn ngữ sáng tạo phù hợp với khán giả đương đại.
