Ba năm sau khi một số người trẻ Trung Quốc lựa chọn trở thành “con cái toàn thời gian”, nhiều người thừa nhận rằng đây không phải là giải pháp cứu cánh cho tình cảnh của họ trong thị trường việc làm căng thẳng tại quốc gia này.
Danh xưng “con cái toàn thời gian” đã trở nên phổ biến tại Trung Quốc vào năm 2023, khi một số thanh niên trở thành “nhân viên toàn thời gian” của chính cha mẹ mình. Họ nhận mức lương hàng tháng từ cha mẹ, dao động từ 1.000 nhân dân tệ (khoảng 3,5 triệu VNĐ) đến hơn 5.000 nhân dân tệ (khoảng 17 triệu VNĐ), tùy thuộc vào lương hưu của phụ huynh.
Đổi lại, họ sẽ bầu bạn và giúp cha mẹ quản lý các công việc khó khăn như vận hành các ứng dụng di động. Một số người ví “con cái toàn thời gian” với thế hệ “NEET” (những người không đi học, không có việc làm và không tham gia đào tạo). Tuy nhiên, những người trong cuộc không đồng tình; họ cho rằng mình đang cung cấp dịch vụ chăm sóc và hỗ trợ tinh thần cho cha mẹ – vốn không khác gì một công việc thực thụ và xứng đáng được nhận lương.
Sau ba năm, một số “con cái toàn thời gian” đã nhìn nhận lại trải nghiệm này.
Một người phụ nữ tên Xiaoya cho biết cô đã quyết định tìm kiếm một “công việc tử tế” sau 15 tháng làm con gái toàn thời gian. Xiaoya từng nghỉ công việc đầu tiên sau khi bị đồng nghiệp cô lập. Vì lo sợ sự phức tạp của môi trường công sở cạnh tranh, cô nói với cha mẹ muốn về nhà để ôn thi công chức. Quyết định này được cha mẹ cô – vốn cũng là công chức – ủng hộ.
Xiaoya nhận mức lương hàng tháng 3.000 nhân dân tệ (khoảng 10,2 triệu VNĐ) từ cha mẹ, bao gồm cả tiền bảo hiểm xã hội. Thế nhưng, đến một ngày, cha mẹ cô đã mất kiên nhẫn và mắng cô ngay trên phố rằng cô làm họ “mất mặt” vì không đi làm. Xiaoya chia sẻ rằng cô không thể hình dung nổi việc tìm việc lại khó khăn đến thế; cô nộp đơn mỗi ngày nhưng hiếm khi nhận được phản hồi. Ngay cả khi được mời phỏng vấn, cô cũng lo sợ bị hỏi về khoảng thời gian trống (gap year) của mình.
Tỷ lệ thất nghiệp chính thức của thanh niên Trung Quốc trong độ tuổi từ 16 đến 24 dao động từ 14% đến 18% trong những năm qua. Trên mạng xã hội Trung Quốc, khoảng thời gian trống khi xin việc bị nói đùa là “một cái tội” để mô tả áp lực khủng khiếp của thị trường lao động. Ngoài ra, kinh nghiệm làm việc quá dàn trải cũng không được đánh giá cao tại đây. Để mưu sinh, một số người buộc phải chấp nhận những công việc chỉ cho nghỉ một ngày mỗi tuần hoặc không đóng bảo hiểm xã hội, dù điều này là bất hợp pháp.
Một trường hợp khác là Elle, 39 tuổi đến từ Thượng Hải. Cô trở thành con gái toàn thời gian để dành nhiều thời gian hơn cho cha mẹ sau khi chứng kiến nỗi đau của cha mình lúc ông nội qua đời. “Nếu không làm bây giờ, tôi sợ mình sẽ hối tiếc trong tương lai,” cô nói. Công việc của Elle bao gồm: bầu bạn toàn thời gian, mua sắm trực tuyến, tìm kiếm các món sale, đọc hướng dẫn sử dụng, lái xe hộ và lên kế hoạch du lịch.
Elle đã ngừng hẹn hò và giao lưu bạn bè trong vài năm qua để luôn sẵn sàng phục vụ cha mẹ. “Tôi chỉ tan làm khi họ đã ngủ”, cô chia sẻ. Nhờ xuất thân từ gia đình khá giả, bạn bè của cha cô không phán xét mà trái lại còn ghen tị vì ông có cô bên cạnh.
Người thứ ba, Xiaoyang, đã nghỉ công việc thường xuyên phải làm thêm giờ để trở thành con gái toàn thời gian vì không thể tìm được một công việc văn phòng có sự cân bằng giữa cuộc sống và công việc như mong muốn. Dù trước đây làm việc trong lĩnh vực phúc lợi cho người cao tuổi, nhưng Xiaoyang thừa nhận chỉ khi trở thành con gái toàn thời gian, cô mới nhận ra mình đã “vô tâm về cuộc sống của họ suốt hai năm qua.”
Trong quá trình giúp cha mẹ thích nghi với thế giới kỹ thuật số, Xiaoyang cho biết cô thấu hiểu cha mẹ hơn và cảm thấy vững vàng hơn, bớt đau đớn hơn khi thời khắc họ rời đi đến trong tương lai. Nỗi sợ về cái chết của cha mẹ là tâm lý chung của nhiều người con một tại Trung Quốc như Xiaoyang, đặc biệt là những người từ chối kết hôn. Đây cũng là động lực chính khiến một số người quyết định trở thành con cái toàn thời gian.
Năm 2025, tổng số ca sinh tại Trung Quốc đã giảm năm thứ tư liên tiếp, xuống còn 7,92 triệu ca. Trong khi đó, dân số già tiếp tục tăng nhanh. Tỷ lệ dân số từ 60 tuổi trở lên tăng khoảng 1% mỗi năm trong thời gian gần đây, đạt mức 23% vào năm 2025.
Nguồn: SCMP
