Theo các báo cáo chuyên sâu từ nhật báo uy tín The Japan Times, xu hướng này không phải là một trào lưu nhất thời nhằm đánh bóng thương hiệu. Đối với các nhà điều hành tại Tokyo, DEI giờ đây đã được nâng tầm thành một thành phần cốt lõi trong chiến lược “quản lý vốn con người” (human capital management) — một triết lý quản trị tiến bộ được chính phủ Nhật Bản ra sức khuyến khích, nơi người lao động được trân quý như một nguồn vốn đầu tư sinh lời dài hạn chứ không phải là chi phí cần cắt giảm.
Vượt qua ranh giới giới tính: Khi văn phòng Nhật Bản học cách “thấu cảm”
Một điểm khác biệt lớn của làn sóng DEI tại Nhật Bản chính là việc các chương trình hành động không chỉ bó hẹp ở câu chuyện bình đẳng giới hay nâng cao tỷ lệ lãnh đạo nữ, mà đã mở rộng toàn diện sang việc hỗ trợ người khuyết tật, xóa nhòa ranh giới chủng tộc, quốc tịch và xây dựng các hình thức hòa nhập vô cùng thực tế.
Minh chứng rõ nét nhất cho tư duy này là văn hóa thấu cảm được triển khai ngay tại các hội thảo nhân sự lớn, tiêu biểu như sự kiện do hãng luật danh tiếng Nishimura & Asahi tổ chức. Tại diễn đàn đặc biệt này, các giám đốc và nhân viên phụ trách nhân sự của khoảng 50 tập đoàn hàng đầu đã cùng nhau trải nghiệm một thử thách độc độc đáo khi trực tiếp đeo những chiếc kính chuyên dụng mô phỏng tình trạng suy giảm thị lực, mang những đôi găng tay y tế làm hạn chế cử động của khớp, đeo tai nghe triệt tiêu tần số mô phỏng các vấn đề nghiêm trọng về thính giác và sử dụng nhiều thiết bị hỗ trợ khác; chính những trải nghiệm thực tế này đã giúp những người nắm quyền sinh sát về nhân sự thấu suốt được những rào cản và khó khăn thể xác mà người khuyết tật đang phải đối mặt hàng ngày, từ đó thiết kế nên những văn phòng làm việc không rào cản, giúp nhóm nhân sự đặc biệt này cống hiến trọn vẹn tài năng.
Ma trận tranh cãi: Chiếc áo quá rộng của phương Tây hay công cụ thực dụng của người Nhật?
Sự bùng nổ của DEI tại xứ sở hoa anh đào diễn ra ngay giữa tâm bão tranh luận toàn cầu. Tại Mỹ, một làn sóng phản pháo DEI (Anti-DEI) đang càn quét khi nhiều công ty bị cổ đông kiện tụng, cáo buộc rằng các chương trình này đang đặt nặng yếu tố bản sắc cá nhân, màu da hay xu hướng tính dục lên trên năng lực chuyên môn thực tế. Những tiếng nói chỉ trích thẳng thắn cho rằng việc áp đặt một cách khiên cưỡng các cuộc tranh luận chính trị và hệ giá trị văn hóa đặc thù của phương Tây vào môi trường công sở châu Á là một sự khập khiễng, thậm chí tạo ra một áp lực vô hình, buộc những nhân viên có quan điểm truyền thống phải cam chịu im lặng.
Bất chấp những hoài nghi và tranh cãi nảy lửa ở hải ngoại, các doanh nghiệp Nhật Bản vẫn giữ một cái đầu lạnh. Họ không coi DEI là một lý thuyết xã hội cao siêu, mà nhìn nhận nó như một giải pháp thực tiễn kinh doanh để giải quyết bài toán thiếu hụt lao động đang bóp nghẹt mọi ngành nghề tại nước này. Để giữ chân người tài và mở rộng tệp ứng viên bao gồm cả người nước ngoài, người lớn tuổi và người khuyết tật, các công ty Nhật buộc phải đập tan văn hóa công sở bảo thủ cũ kỹ để xây dựng một môi trường mở và hòa nhập hơn.
Tầm nhìn 2026: Khi DEI trở thành chiếc chìa khóa sinh tồn cho giới văn phòng Đông Á
Cuộc lội ngược dòng của Nhật Bản đang định hình lại một bộ quy chuẩn mới cho thị trường lao động toàn khu vực trong những ngày đầu tháng 7 năm 2026 này.
Nhìn vào những chuyển động đầy tính chiến lược của các doanh nghiệp tính đến ngày hôm nay, 2/7/2026, chúng ta thấy rõ một thực tế: Khái niệm DEI tại châu Á đã rũ bỏ hoàn toàn tính chính trị để khoác lên mình tấm áo của sự hiệu quả kinh tế. Mọi chuyện bắt đầu từ những quy định bắt buộc công khai báo cáo vốn con người của giới chức tài chính Tokyo, để rồi bước sang năm 2026, việc các công ty coi DEI là thỏi nam châm giữ chân nhân tài đã chứng minh tính đúng đắn của hướng đi này.
Tại Việt Nam, một thị trường lao động trẻ, năng động nhưng đang chịu ảnh hưởng lớn từ văn hóa quản trị của các tập đoàn FDI Nhật Bản, xu hướng này đang mang lại những tác động vô cùng tích cực. Thế hệ Gen Z và Millennials Việt khi đầu quân cho các doanh nghiệp Nhật Bản trong năm 2026 hiện nay đang được hưởng lợi lớn từ các chính sách bảo hiểm toàn diện, môi trường làm việc tôn trọng sự khác biệt và lộ trình thăng tiến minh bạch dựa trên năng lực thực tế chứ không còn phụ thuộc vào thâm niên hay quốc tịch. Giai đoạn từ nay đến cuối năm 2026 sẽ là lúc các doanh nghiệp trong nước nhìn vào bài học của người Nhật để tự hoàn thiện mình, bởi một môi trường làm việc hạnh phúc và công bằng chính là bí quyết duy nhất để doanh nghiệp tăng trưởng bền vững trong kỷ nguyên toàn cầu hóa.
Con người là tài sản, không phải chi phí
Sự kiên định của các công ty Nhật Bản đối với phong trào DEI là một lời khẳng định mạnh mẽ rằng: Con người luôn là tài sản quý giá nhất của mọi tổ chức. Phương Tây có thể đang tạm dừng lại để điều chỉnh những thái quá của phong trào này, nhưng cách người Nhật lọc bỏ những yếu tố chính trị để giữ lại giá trị cốt lõi mang tính nhân văn của DEI chính là một bài học mẫu mực cho cả thế giới học tập.
Bạn nghĩ sao về việc các công ty Nhật Bản tiếp tục đẩy mạnh phong trào DEI để bảo vệ và phát triển nguồn vốn con người, bất chấp làn sóng phản đối đang diễn ra tại Mỹ trong năm 2026 này? Theo bạn, một môi trường làm việc thấu cảm, hỗ trợ tối đa cho người khuyết tật và tôn trọng sự đa dạng có phải là điều mà giới văn phòng Việt Nam đang vô cùng khao khát hiện nay hay không? Hãy cùng chia sẻ câu chuyện công sở của bạn với chúng tôi nhé!
