Việt Nam đang nổi lên như một hiện tượng đặc biệt của thể thao điện tử toàn cầu. Trong khi nhiều quốc gia vẫn xem Esports là một ngành giải trí dành cho giới trẻ, Việt Nam đã xây dựng được cộng đồng người hâm mộ thuộc nhóm lớn nhất thế giới.
Với tỷ lệ nhận diện và theo dõi thường xuyên dẫn đầu Đông Nam Á, Esports không còn là một xu hướng nhất thời mà đang trở thành một phần của nền kinh tế số và công nghiệp văn hóa.
Đằng sau những con số ấn tượng về lượng người xem, Việt Nam vẫn là thị trường Esports phát triển mạnh về cộng đồng nhưng doanh thu thương mại vẫn còn khá khiêm tốn. Điều đó đồng nghĩa với việc dư địa tăng trưởng của ngành trong thập kỷ tới vẫn còn rất lớn.
Việt Nam – Thị trường Esports năng động nhất Đông Nam Á
Theo báo cáo Let’s Play! 2024: The Southeast Asian Esports Market của Deloitte (khảo sát 14.250 người tại 20 thị trường, công bố năm 2024-2025), Việt Nam là thị trường Esports năng động nhất Đông Nam Á, với 94% dân số biết đến Esports — tỷ lệ gần tương đương mức độ phổ biến của bóng đá tại Brazil hay cricket ở Ấn Độ.
Đáng chú ý hơn, 59% dân số theo dõi Esports thường xuyên, cao nhất khu vực (so với mức trung bình khu vực chỉ khoảng 32%). Với quy mô ước tính khoảng 10-18 triệu khán giả thường xuyên trên tổng dân số hơn 100 triệu người, Esports đã trở thành một trong những loại hình giải trí có sức ảnh hưởng lớn nhất tại Việt Nam.
Không nhiều ngành công nghiệp nội dung có thể tiếp cận một lượng người dùng lớn như vậy trong thời gian ngắn. Đây cũng là lý do Việt Nam ngày càng được các nhà phát hành game, đơn vị tổ chức giải đấu và thương hiệu quốc tế đánh giá là thị trường chiến lược tại khu vực.
Thành công đến từ sự phổ cập ngoài các đô thị lớn
Khác với phần lớn quốc gia trên thế giới, nơi Esports tập trung tại các thành phố lớn, Việt Nam lại sở hữu một mô hình phát triển rất đặc biệt.
Theo cùng báo cáo của Deloitte, chỉ khoảng 17% người xem Esports tại Việt Nam sống ở các đô thị loại một (Hà Nội, TP.HCM), phần còn lại — khoảng 83% — phân bố tại các tỉnh, thành phố khác trên cả nước. Đây là tỷ lệ phân tán địa lý cao nhất trong số các thị trường Đông Nam Á được khảo sát.
Điều này phản ánh sự phát triển mạnh mẽ của hạ tầng internet và thiết bị di động. Nếu trước đây các môn thể thao truyền thống phụ thuộc vào sân vận động, truyền hình hay báo in để tiếp cận khán giả thì Esports gần như “bỏ qua” toàn bộ những rào cản đó.
Một chiếc điện thoại thông minh cùng kết nối internet đủ ổn định đã giúp người hâm mộ từ Đồng bằng sông Cửu Long, Tây Nguyên hay các tỉnh miền núi có thể theo dõi trực tiếp những giải đấu quốc tế với chất lượng tương đương khán giả ở các thành phố lớn. Đó là lợi thế mà rất ít ngành công nghiệp giải trí hiện nay có thể sở hữu.
Cộng đồng lớn nhưng giá trị kinh tế còn khiêm tốn
Theo số liệu được các đơn vị phân tích thị trường (dẫn nguồn Deloitte) công bố, doanh thu tài trợ Esports Việt Nam năm 2024 vào khoảng 1,7 triệu USD – trở thành nguồn thu lớn nhất của ngành nhưng vẫn rất thấp nếu đặt cạnh các thị trường phát triển.
Để dễ hình dung, thị trường tài trợ Esports của Hàn Quốc được ước tính vượt 100 triệu USD mỗi năm — tức gấp hơn 50 lần Việt Nam, dù mức độ quan tâm của người hâm mộ giữa hai quốc gia không chênh lệch quá lớn.
Không chỉ tài trợ, các nguồn thu khác như bán vé, kinh doanh vật phẩm lưu niệm hay nhượng quyền thương mại cũng mới ở giai đoạn hình thành.
Điểm sáng nằm ở bản quyền truyền thông, khi doanh thu lĩnh vực này được cho là tăng khoảng 31% mỗi năm (dù xuất phát từ nền thấp), phản ánh nhu cầu theo dõi Esports ngày càng lớn từ các nền tảng số.
Bức tranh này cho thấy Việt Nam đang đi đúng lộ trình phát triển của nhiều ngành giải trí số: khán giả đến trước, doanh thu sẽ theo sau.
Hệ sinh thái Esports đang từng bước hoàn thiện
Ở cấp độ chuyên nghiệp, Vietnam Championship Series (VCS) — giải đấu Liên Minh Huyền Thoại chuyên nghiệp hàng đầu Việt Nam — được thành lập từ năm 2013, hiện do Riot Games và VNG Games vận hành. Đây là bệ phóng của nhiều đội tuyển nổi tiếng như GAM Esports (đội giữ kỷ lục 12 chức vô địch VCS), Vikings Esports, Team Flash hay Saigon Phantom.
Từ năm 2025, VCS chuyển xuống làm giải hạng hai, xếp dưới League of Legends Championship Pacific (LCP) — giải đấu khu vực châu Á – Thái Bình Dương mới được thành lập, một thay đổi cấu trúc đáng chú ý trong hệ sinh thái LMHT khu vực.
GAM Esports nhiều lần đại diện Việt Nam tham dự Chung kết Thế giới Liên Minh Huyền Thoại, góp phần nâng tầm vị thế Esports Việt Nam trên bản đồ quốc tế.
Ở cấp độ quản lý, Hội Thể thao Điện tử Giải trí Việt Nam (VIRESA) — thành lập từ năm 2009 — đang từng bước chuẩn hóa hệ thống thi đấu quốc gia, đồng thời là đơn vị chủ trì tổ chức các đội tuyển tham dự SEA Games (Esports chính thức có huy chương từ SEA Games 31) và nhiều giải đấu quốc tế khác.
Song song với đó, doanh nghiệp tư nhân cũng bắt đầu đầu tư bài bản hơn. FPT Play (thuộc Tập đoàn FPT) phát triển nền tảng phát sóng FangTV — ra mắt năm 2025, được giới thiệu là mạng xã hội livestream chuyên biệt về gaming và Esports đầu tiên “made by Vietnam” — bên cạnh việc tài trợ chiến lược cho GAM Esports và Team Flash. VNG Games hiện là đơn vị vận hành VCS và tổ chức nhiều giải đấu Esports trong nước, trở thành một trong những đơn vị vận hành Esports lớn nhất Việt Nam.
Sự tham gia của các doanh nghiệp công nghệ lớn cho thấy Esports không còn chỉ là sân chơi của cộng đồng game thủ mà đã trở thành một ngành công nghiệp được đầu tư dài hạn.
Esports và cơ hội của nền kinh tế sáng tạo
Trên thế giới, Esports ngày càng được xem là một mắt xích quan trọng của nền kinh tế sáng tạo. Giá trị của một giải đấu không chỉ nằm ở tiền thưởng hay doanh thu bán vé mà còn lan tỏa sang hàng loạt lĩnh vực khác như quảng cáo, du lịch, sản xuất nội dung số, thương mại điện tử, truyền thông, bản quyền, thời trang, âm nhạc và công nghệ.
Những sự kiện lớn như League of Legends World Championship, The International hay Esports World Cup đều được tổ chức theo mô hình lễ hội đa trải nghiệm, thu hút hàng trăm nghìn du khách và tạo doanh thu đáng kể cho địa phương đăng cai.
Việt Nam đã bắt đầu tiếp cận mô hình này. Sự kiện The Grand Esports 2026 — diễn ra từ ngày 9 đến 12/7/2026 tại Hà Nội, do Cục Thể dục Thể thao Việt Nam phối hợp cùng VTC tổ chức — quy tụ hơn 1.000 vận động viên trong và ngoài nước, tranh tài ở các bộ môn Street Fighter 6, Summoners War: Sky Arena, Audition và Au Mobile, với sự tham gia của đội tuyển từ 10 quốc gia và vùng lãnh thổ.
Sự kiện không chỉ tổ chức thi đấu mà còn kết hợp lễ hội cosplay, đêm gala âm nhạc, trải nghiệm công nghệ và các diễn đàn chuyên đề về định hướng phát triển ngành. Đây được xem là bước đi đầu tiên hướng tới mô hình “Esports+”, nơi thể thao điện tử trở thành động lực thúc đẩy du lịch, dịch vụ và kinh tế sáng tạo.
Cơ hội vẫn còn rất rộng mở
Nếu xét về quy mô khán giả, Việt Nam đã nằm trong nhóm thị trường Esports hàng đầu thế giới. Nếu xét về doanh thu, ngành vẫn đang ở giai đoạn đầu. Khoảng cách giữa hai yếu tố này chính là cơ hội lớn nhất của Esports Việt Nam trong những năm tới.
Khi hạ tầng 5G được phủ rộng, các thương hiệu tăng đầu tư, bản quyền truyền thông phát triển và những giải đấu quốc tế thường xuyên được tổ chức tại Việt Nam, giá trị kinh tế của Esports được kỳ vọng sẽ tăng trưởng mạnh.
Điều quan trọng hơn cả là Esports không chỉ tạo ra doanh thu cho ngành game, mà còn mở rộng sang nhiều lĩnh vực của nền kinh tế số như sản xuất nội dung, phát sóng trực tuyến, sáng tạo số, giáo dục, quảng cáo và du lịch.
Từ một thị trường nổi tiếng vì đông người xem, Việt Nam đang đứng trước cơ hội trở thành một trung tâm Esports của châu Á. Thách thức lớn nhất lúc này không còn là xây dựng cộng đồng, mà là chuyển hóa sức mạnh của cộng đồng ấy thành giá trị kinh tế bền vững, đưa Esports trở thành một ngành công nghiệp văn hóa có đóng góp thực sự cho tăng trưởng quốc gia.
